Działanie

Zasada działania biologicznego

Magnetoterapia polega na działaniu sztucznego pola magnetycznego o określonych parametrach na organizm ludzki. Jest to fizykoterapia, podczas której dochodzi do powierzchniowego wytwarzania pulsacyjnego pola magnetycznego o niskiej częstotliwości.

Zgodnie z opisem w części dotyczącej przewidzianego zastosowania, w efekcie zastosowania magnetoterapii pulsacyjnej o niskiej częstotliwości zachodzą zmiany fizjologiczne w tkankach, uśmierzanie bólu, indukowane rozszerzenie naczyń włosowatych i przedwłośniczkowych i wynikające z tego następujące działania terapeutyczne:

przeciwbólowe

analgetyczne, łagodzenie bólu

gojące

razem z właściwościami regenerującymi, przeciwzapalnymi i przeciwreumatycznymi,

przeciwobrzękowe

przeciwzapalne

metaboliczno-detoksykacyjne

przyspiesza usuwanie zbędnych produktów przemiany materii.

Pulsacyjne pole magnetyczne o niskiej częstotliwości (PPMNC) poprzez swoje działanie wpływa na przepuszczalność błon komórkowych i przyspiesza przemianę materii. Prowadzi do rozszerzenia drobnych naczyń włosowatych i przedwłośniczkowych w miejscu zabiegu, przez
co w wyraźny sposób poprawia ukrwienie i stężenie tlenu w części ciała (lepsze mikrokrążenie), na którą aplikowane jest PPMNC.

Rezultatem jest przyspieszona przemiana metaboliczna, lepsze zaopatrywanie poddanych zabiegowi tkanek w nasyconą tlenem i substancjami odżywczymi krew oraz stworzenie optymalnych warunków do fizjologicznego gojenia i regeneracji uszkodzonych tkanek. Wzajemne oddziaływanie tych procesów umożliwia uzyskanie wymienionych powyżej działań terapeutycznych. Terapia pulsacyjna za pomocą pola elektromagnetycznego (PEMF) przenika cały organizm, oddziałuje na każdą komórkę na całej głębokości eksponowanej tkanki, a podczas aplikacji może mieć działanie terapeutyczne zarówno na struktury głębokie, jak i powierzchniowe.

Działanie
przeciwbólowe

PEMF doprowadza przez indukcję elektromagnetyczną do powstawania prądu we włóknach nerwowych. Indukowany prąd przyczynia się do blokady przekazywania wrażeń bólu z bolącego miejsca przez rdzeń kręgowy do ośrodków mózgowych. W wyniku tego procesu i dodatkowych mechanizmów dochodzi do łagodzenia bólu. Do mechanizmów tych zalicza się podwyższone wydzielanie endorfin oraz złagodzenie stanów zapalnych i obrzęków. Ponadto działa też mechanizm miorelaksacyjny, czyli uwalnianie napięcia mięśniowego. Zwiększone wydzielanie endorfin i regulacja przenikania jonów wapnia przez błonę komórkową przyczynia się ponadto do wazodylatacji i ma działanie analgetyczne oraz kojące. Po aplikacji PEMF wykazano zwiększoną aktywność dehydrogenazy mleczanowej w poddanych zabiegom mięśniach. Dehydrogenaza mleczanowa warunkuje usuwanie kwasu mlekowego, który pobudza receptory nerwowe i wywołuje ból.

Działanie
przeciwobrzękowe

Obrzęk wywołany jest uszkodzeniem obiegu krwi na poziomie naczyń krwionośnych wywołującym gromadzenie się płynu między komórkami.

Celem aplikacji PEMF jest zapobieganie głównym przyczynom obrzęków – wzrostowi ciśnienia krwi w naczyniach włosowatych (najmniejszych naczyniach krwionośnych w ciele), zaburzeniom odprowadzania płynów z tkanek oraz ewentualnemu wzrostowi przepuszczalności ścian naczyń włosowatych. Istotną rolę w działaniu przeciwobrzękowym PEMF odgrywa lepsza perfuzja, czyli lepszy przepływ płynu ustrojowego przez tkankę. Przyspieszenie przemiany materii po zabiegu pulsacyjnej magnetoterapii umożliwia szybsze wchłanianie się obrzęków, a w danym obszarze obserwowane jest zarazem znaczne działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe.

Działanie
miorelaksacyjne

W wyniku PEMF dochodzi do szybszego wypłukiwania kwaśnych metabolitów, które przyczyniają się do powstania uczucia bolesnego podrażnienia w mięśniach i w miejscach chronicznych stanów zapalnych.

Wypłukiwanie metabolitów wynika z lepszej perfuzji (przepływu płynów ustrojowych przez tkanki) i ze wzrostu aktywności dehydrogenazy mleczanowej, od której zależy usuwanie kwasu mlekowego. Aplikowanie PEMF w wyraźny sposób ogranicza występowanie skurczy mięśni.
Terapia zmniejsza też podrażnienie korzenia nerwowego, które często wywołuje mrowienie i pulsujący lub palący ból. Dzięki temu, że PEMF łagodzi ból, dochodzi do poprawy zmian odruchowych organizmu. Poprawa tych odruchów organizmu prowadzi do rozluźnienia skurczy lub sztywności mięśni. Wynikiem rozluźnienia jest natomiast dalsze łagodzenie bólu. Aplikacja PEMF prowadzi w związku z tym do rozluźnienia mięśni szkieletowych i niweluje trudności z poruszaniem się.

Niwelacja trudności z poruszaniem się umożliwia rozszerzenie leczenia na przykład o proste ćwiczenia rehabilitacyjne.

Działanie
gojące

Gojące i regeneracyjne działanie PEMF na kości i tkanki miękkie polega na niespecyficznym podrażnieniu błony cytoplazmatycznej (komórkowej).
Na błonie tej dochodzi do aktywacji łańcucha metabolicznego, którego kluczowym elementem jest zmiana stosunku cAMP/cGMP, czyli zmiana stosunku między cyklicznym adenozynomonofosforanem a cyklicznym monofosforanem guanozyny. W wyniku regeneracyjnego działania na kości zabiegi powodują wzrost aktywności osteoklastów, co prowadzi do rozpoczęcia procesu odnowy tkanki kostnej. PEMF w wyraźny sposób przyspiesza gojenie, pobudza tworzenie nowej tkanki, poprawia uwapnienie i prowadzi do wzrostu wrażliwości na parathormon, który pomaga między innymi kontrolować poziom wapnia w organizmie. Lepsze ukrwienie tkanek i większa saturacja tlenowa sprzyja szybszemu ustępowaniu stanów zapalnych we wszystkich tkankach, a zarazem prowadzi do wzmocnienia działania ewentualnej terapii antybiotykowej.

Znacznie przyspiesza również gojenie uszkodzonych nerwów obwodowych, dzięki czemu dochodzi do szybszej regeneracji neurofibryl (włókienek neuronowych) oraz szybszego wzrostu centralnych aksonów (włókien wychodzących z komórek).

Działanie
wazodylatacyjne

PEMF o odpowiednio ustawionych parametrach przeciwdziała tak zwanemu sklejaniu lub koncentracji erytrocytów, które przenoszą tlen we krwi. Efektem tego działania jest ponowne rozproszenie poszczególnych erytrocytów, co przyczynia się do wzrostu powierzchni zdolnej do wiązania tlenu. Krew, która przeszła przez pulsujące pole magnetyczne, wykazuje większą zdolność do utleniania i przenoszenia tlenu do tkanek. W wyniku PEMF dochodzi do aktywacji układu przywspółczulnego i przepływu jonów Ca2+, co prowadzi do rozluźnienia mięśni naczyń (zwłaszcza zwieraczy naczyń przedwłosowatych), a następnie do wazodylatacji.

Zastosowanie PPMNC wpływa na polaryzację czerwonych krwinek przez ładunek dodatni. Polaryzacja krwinek oddziałuje na masę mięśniową drobnych naczyń krwionośnych, tętnic i naczyń włosowatych.

W ten sposób dochodzi do rozszerzenia tego krwiobiegu (wazodylatacji i poprawy mikrokrążenia), a co za tym idzie – do lepszego zaopatrywania tkanek w utlenioną krew i substancje odżywcze. Poprawa mikrokrążenia przyczynia się również do szybszego odprowadzania substancji toksycznych i metabolitów z tkanek. Ponadto PEMF w znaczący sposób poprawia ciśnienie cząstkowe tlenu i wpływa na plastyczność, czyli sprężystość krwinek. Bardziej sprężyste krwinki umożliwiają natomiast ich sprawniejszy przepływ w krwiobiegu. W wyniku długotrwałego stosowania tej metody dochodzi też do neowaskularyzacji, czyli do szybszego tworzenia nowych naczyń krwionośnych. Pod wpływem działania pulsacyjnego pola magnetycznego zmniejsza się jednocześnie ryzyko powstawania skrzepów (skrzeplin).

Działanie
metaboliczno-detoksykacyjne

PEMF równomiernie przenika przez tkanki, dzięki czemu jako jedna z niewielu metod może oddziaływać również w przypadku wewnętrznych stanów zapalnych. W miejscu zastosowania PEMF oddziałuje na każdą komórkę i indukuje w niej słaby prąd elektryczny. Dzięki indukcji prądu elektrycznego dochodzi do zmian powierzchniowych potencjału komórek. Podstawą każdego procesu detoksykacji jest lepsze zaopatrywanie w substancje odżywcze i sprawniejsze usuwanie produktów przemiany materii z tkanek. Głównym organem pełniącym funkcję detoksykacyjną jest wątroba, dlatego zaleca się włączenie jej do zabiegów PEMF. Funkcjonowanie wątroby wspiera również odpowiednie nawodnienie organizmu, między innymi płynami poddanymi tzw. magnetyzacji. Chodzi o proces polegający na oddziaływaniu PEMF na wodę, podczas którego zachodzą zmiany struktury wody. Woda taka ma między innymi większą zdolność wiązania ze sobą cząsteczek z tlenem i jest bardziej miękka, przez co lepiej rozpuszcza i odprowadza niepotrzebne produkty przemiany materii i inne metabolity.